السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
25
تفسير الميزان ( فارسي )
است كه همه قرآن در يك شب نازل شده باشد ، و به همين اعتبار مىشود گفت : ( ما قرآن را در فلان شب نازل كرديم ) . پاسخ ديگرى كه مىتوان گفت اينكه : كلمه قرآن همانطور كه بر همه آيات بين دو جلد اطلاق مىشود ، بر بعض از آن نيز اطلاق مىگردد ، همانطور كه بر ساير كتب آسمانى از قبيل تورات و انجيل و زبور نيز اطلاق مىگردد ، و اين خود اصطلاحى است از قرآن كريم . آن گاه اضافه كرده : كه اولين بخشى كه نازل شده « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ . . . » « 1 » است كه در شب بيست و پنجم رمضان نازل شد ، در حالى كه رسول خدا ص در وسط بيابان بود ، و به طرف خانه خديجه مىآمد ، همين كه اين آيات به وى وحى شد به خاطرش رسيد از جبرئيل بپرسد : چگونه پروردگار خود را ياد كند ، دوباره جبرئيل خود را به وى نشان داد و تعليمش داد كه بگويد : « بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » تا آخر سوره حمد ، و سپس كيفيت نماز را به او ياد داد ، و از نظرش غائب شد ، رسول خدا ص به خود آمد در حالى كه اثرى از جبرئيل نيافت ، تنها از آنچه ديده بود ، تعبى و كوفتگى در خود احساس كرد ، تعبى كه همواره بعد از ديدن جبرئيل به او دست مىداد ، و چون اولين بار بود كه به چنين منظره اى بر مىخورد و نمىدانست كه از طرف خدا مبعوث به نبوت و هدايت خلق شده ، لذا وقتى به خانه درآمد از شدت خستگى آن شب را تا به صبح خوابيد ، صبح آن شب مجددا فرشته وحى نزد او برگشت و اين سوره را بر او نازل كرد : « يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ » . « 2 » آن گاه مفسر نامبرده مىگويد پس معناى نازل شدن قرآن همين نازل شدن سوره حمد است ، كه در ماه رمضان و مصادف با شب قدر نازل شده ، و اما آنچه در كتب شيعه ديده مىشود كه بعثت در روز بيست و هفتم رجب بوده ، رواياتى است كه علاوه بر اينكه جز در بعضى از كتب شيعه كه تاريخ تاليفش جلوتر از قرن چهارم هجرت نيست ، يافت نمىشود مخالف كتاب خدا نيز هست ، چون متوجه شديد كه كتاب خدا نزول قرآن را در ماه رمضان دانسته . سپس اضافه مىكند : كه در اين ميان روايات ديگرى هست مؤيد آن روايات كه مىگويد معناى نزول قرآن در ماه رمضان اين است كه قرآن قبل از بعثت رسول خدا ص يك جا از لوح محفوظ به بيت المعمور نازل شد ، و جبرئيل آن را در بيت المعمور به ملائكه املاء كرد ، تا آنكه بعد از بعثت به تدريج بر رسول خدا ص نازل شد . و اين روايات اوهامى است خرافى كه دست اجانب آنها را با روايات اسلام آميخته
--> ( 1 ) سوره علق آيه 1 ( 2 ) اى جامه به خود پيچيده برخيز و بترسان . « سوره مدثر آيه 2 - 1 »